Art

Over boeken en internetdaten

by De Twintiger on

Je kent ze wel de boeken die je wel koopt maar niet leest. Ik heb er inmiddels een paar naast mijn bed liggen. Ik weet niet hoe het zover heeft kunnen komen. Vroeger gebeurde het nooit, ik las boeken uit en stopte ze op hun eigen plekje terug in de kast. Vaak stond ik ervoor en pakte er zomaar wat uit. Ik wiegde het werk in mijn handen en rook aan de kaft als aan een goed glas wijn. Pas na dit ritueel herlas wat ik had aangestreept.

Ik wist precies op welke bladzijde wat stond. Mijn favoriet is ‘De Herinneringen van een Engelbewaarder’ van W.F. Hermans. Het boek leerde mij de pijnlijke en eenzame kanten van het leven. Ik vond er troost en vooral veel inspiratie. Later zouden Goethe en Wolkers dat nog eens dunnetjes overdoen. Door Remco Campert leerde ik hoe vurrukkulluk het leven wel niet was. Als bij andere auteurs die mij bezielden vond ik er erkenning en ontdekte ik in zijn teksten mijzelf. Hij verrijkte als goede vriend mijn leven.

Maar sinds een tijdje, ik denk een jaar, is er de klad in gekomen. Eerst dacht ik dat het kwam door de stress, maar het stapeltje boeken bleef maar groeien. Mijn kast die ik uit principe alleen maar vulde met door mij gelezen boeken raakte vervuild met ongelezen werk. Boeken met geschiedenis, waarmee ik door het lezen een persoonlijke band heb gecreëerd, werden plotseling omsloten door bundels papier zonder betekenis. Het boek was een ding geworden en een vriend een vreemde.

Ik ben niet de enige die hier last van heeft. Om mij heen zie ik steeds vaker de stapeltjes boeken naast de banken liggen. Slordig op elkaar volgens de laatste trend. Uitgelezen zijn ze zelden. Soms is men begonnen maar vaker kwam er iets tussen.

Zo zichtbaar in de huiskamer uitgestald lijkt het kopen en bezitten van het boek belangrijker dan het lezen zelf. Men koopt nog wel, maar leest het zelden, is mijn idee. Het gaat om het krijgen van een vluchtig gevoel als bij een goedkoop t shirt van de H en M die je na drie keer dragen weggooit.

Over mijn laatste Lowlands bezoek voel ik me niet veel beter dan over het stapeltje niet gelezen boeken. Ik heb het feest daar in meer dertig muntjes per dag letterlijk geconsumeerd. Ik kocht dus ik was. Om mij heen zie ik dat ook de liefde zo wordt beleefd. Tijdens het internetdaten levert de mogelijkheid van de ontmoeting meer plezier op dan het werkelijke samenzijn. Na drie dates gaan onrustige mensen op zoek naar nieuwe plaatjes, zodat de werkelijkheid de fantasie niet langer in de weg kan staan.

Ik heb geprobeerd meerdere boeken door elkaar te lezen als een soort redmiddel. Maar daarmee raakte ik juist aan de kwaal van deze tijd, waarbij gevoel wordt gemeten langs een kwantitatieve meetlat. Dus liever tien artikelen in plaats van één goed boek, en beter nog even een serie kijken dan te gaan slapen. Ik consumeer dus ik ben is het motto dat ik om mij heen zie. En zo wordt een bepaalde hoeveelheid beleving uitgesmeerd over een groeiend oppervlak. Misschien dat daarom de laatste tijd mijn boeken smaken naar aanmaaklimonade met net teveel water. Philip Roth stelde dat niet de roman maar de lezer is overleden. Heeft hij gelijk gekregen?

Ik wil het tij keren. Ik wil weer terug naar mijn kast met parels. Ik zal de ongelezen boeken terugzetten en er eentje voor terugnemen. Ik zal haar niet met verveelde blikken vragen mij te vermaken, maar haar weer met liefde in mijn armen nemen en me openstellen voor een gezamenlijk avontuur. Ik wil diepte voelen in plaats van die vlugge kick. Ik wil kortom stoppen met consumeren en met lezen beginnen.

Bas Heijne schreef in zijn essay ‘Echt zien’ dat de menselijke verbeelding een sluier trekt voor de werkelijkheid. Het is volgens Heijne aan de literatuur om deze sluier weer af te nemen. Deze zinnen heb ik met dik potlood onderstreept.