Reizen

Cliché uurtje: Je hebt het niet voor het kiezen

by De Twintiger on

Wachtend op de bus, schuilend voor de zon, borrelend in een kafana: de verhalen die diepe indruk op mij maakten gedurende mijn uitwisselingsweek in Belgrado werden niet verteld tijdens de geprogrammeerde activiteiten. Ik hoorde ze terwijl we zaten te kletsen. Dat die ene jongen bijvoorbeeld was geboren in een schuilkelder.Dat de ander op jonge leeftijd maar net weg was van huis om vervolgens bij terugkomst te zien dat van zijn huis alleen nog stof over was. Dat het meisje met een Servische vader en Kroatische moeder nog steeds soms met een half oog wordt aangekeken: ‘Oh dus je bent half Kroatisch’

Ik besefte, de 18 Nederlandse, Servische en Kosovaarse deelnemers zitten wel allemaal in hetzelfde vijvertje te vissen of te appen, Instagrammen, Facebooken maar grotere verschillen in onze prille jeugd waren bijna niet te bedenken. Niet doordat we allemaal student zijn en misschien hetzelfde ideaal hebben voor deze wereld, maar wel door het land waarin we leven. Hoe erg een schoolsysteem je beïnvloedt en wat het oorlogsverleden van een land met je doet sijpelde af en toe door in gesprekken. Het voerde niet te boventoon, want dat was geweest. Het was onvermijdelijk een vlek op het leven van deze jongeren nu en misschien wel de toekomst.

Het opvallende aan het bespreken van diverse conflicten, in het specifiek over Kosovo – Servië relaties, was dat er niet expliciet gesproken werd over wat er ooit is gebeurd. Achteraf praatte ik hierover na met anderen en vroegen wij ons – onder het genot van het zoveelste kopje Turkse koffie hardop af: zijn hierdoor dingen vermeden of weggestopt? Moet er ten grond aan een verandering zoals het vaak negatieve wederzijdse beeld van Kosovaren en Serviërs niet altijd een gevoelsmatig ietwat vervelende en ongemakkelijke doorbraak zijn? Wie weet gebeurt dat nog als de groep in oktober Nederland aandoet, maar misschien is alleen de herinnering aan het conflict al wel ongemakkelijk genoeg.

Dat vind ik gelijk het moeilijke aan iets wezenlijks veranderen: je moet ergens beginnen en wat is dan de juiste manier? Ik realiseerde maar al te goed dat hoe klein de groep ook was – het praten over stereotypes, de ontwikkeling van een conflict en wat je wel of niet moet aannemen als de waarheid in media – niemand wezenlijk heeft veranderd. Noch zijn denkbeelden misschien radicaal anders geworden. Wel heeft de energie van de deelnemers iets in mij wakker gemaakt. Wat ik hiermee ga doen en hoe ik dit ga vormgeven moet zich nog uitkristalliseren maar het borrelt in ieder geval wel om een verschil te maken. Nog meer dan voorheen, en dat is al een verandering op zich.

Nina in Belgrado Elitair zijn we toch wel

by De Twintiger on

Terwijl ik iedere herinnering aan de uitwisselingsweek in Belgrado opschrijf en ze op minder dan een miljoen velletjes papier probeer te kladden ben ik maar weer wat blij dat ik geen chirurg ben. Ik mag als journalist student weliswaar wat schrapen rechts, en wat polijsten links. En blijkt een zin een struikelblok, dan gum ik hem gewoon uit.

Iets wat minstens zo veranderlijk is, maar minder onschuldig, zijn mijn vooroordelen. De vooroordelen die misschien iemand stiekem in mijn tas had gestopt voordat ik door de douane liep, want ik wist niet dat ik ze bij me droeg voordat ik naar Belgrado kwam.

Ik had onbewust hoge verwachtingen van de hele ervaring. Met mijn dikke backpack en open mind stapte ik het vliegtuig in. Al in de eerste gesprekken met deelnemers uit Kosovo en Servië uit ieder land deden zes participanten mee bleek mijn mind iets minder open dan gedacht. Ik betrapte mijzelf erop dat ik 1. Vast de waarheid wist als het over conflicten in de Balkan geschiedenis ging en 2. dat ik in 2014 leef maar de rest misschien wel ‘n tikkeltje achter liep.

Wat bleek: net zoals ik hadden anderen óók al de waarheid in handen en 2. of je nou jong en ontwikkeld bent in Nederland of de Balkan, dat maakt niet uit. Je maakt hoe dan ook deel uit van de top notch van je land. Met precies dezelfde overeenkomsten. Kort gezegd hield dit in dat tijdens het eten de smartphones op tafel lagen en het algemene niveau Engels even hoog, al dan niet hoger was dan dat van mij. Oh, en Berlijn vinden ook Serviërs en Kosovaren reuze hip. Waarom geef ik deze preek over vooroordelen die ogenschijnlijk onschuldig zijn? Omdat onder andere het verspreiden en het daarmee in stand houden van deze vooroordelen de wortel kan zijn van een conflict, zo vertelde ongeveer iedere organisator of gastdocent van de uitwisseling ons.

In één belangrijk ding had ik mij gelukkig niet vergist: namelijk de overvloed aan eten, te beginnen bij de interculturele avond. Tijdens deze informele kennismaking werd iedere stap die ik zette onderbroken met handen die mij zelfgestookte rakija aanreikten, vergezeld van lokale hapjes. En had ik al van het traditionele bier geproefd? In ruil daarvoor legde ik in mijn beste Engels uit wat salmiakballen zijn en werd ik door iemand vriendelijk doch dwingend verzocht de laatste paar welbekende ‘stroepwaffles’ te bewaken met mijn leven want: ‘’I’ve had them before and they’re the best.’’ Wordt vervolgd.

Dit is Nina Bogosavac, student journalistiek. half Nederlands half Servisch. Nam deel aan de OFE exchange 2014 naar Belgrado en schrijft over haar persoonlijke ervaring daar.

Nina in Belgrado Voor alles is een tweede keer

by De Twintiger on

338 dagen eerder lag ik op misschien wel ditzelfde strandbedje, met dezelfde nep-Spaanse live-muziek op de achtergrond en dezelfde kindjes om mij heen die inmiddels hadden leren zwemmen. Was mijn ervaring met Belgrado in Servië toen één grote eerste keer, deze keer kwam op een goede nummer twee. Want hoewel zonder familie om mijn roots te ontdekken, stond ik op het punt nu weer het land doorboren in al haar facetten.

Ik wist inmiddels hoe mijn vader vroeger naar school liep en waar hij potjes basketbal speelde. Ook wist ik hoe de lange zomeravonden voelden en hoe verse vijgen en burek uit de hand smaakten. Wat ik nog niet wist althans, wel dacht te weten was hoe het land echt in elkaar steekt. Dat mijn vader niet geheel zonder reden 41 jaar geleden het land had verlaten nam ik aan als de waarheid. Maar wát maakte en maakt nog steeds de maatschappij in mijn vaders woorden dan zo ongezond?

Dat deze zaken niet op de straat liggen, en al helemaal niet zichtbaar zijn in de verzengende hitte met mambo nr 5 op de achtergrond is een understatement, kan ik je vertellen.
Maar met een dertig jaar oude airconditioning op standje maximaal leerde ik in de daaropvolgende week meer over de cultuur, politiek en de mensen van het land dan dat ik zonder deze uitwisseling waarschijnlijk in mijn hele leven zou doen. Met mij hadden zon 17 andere jongeren zich aangemeld voor deze Eerste Keer. Deze uitwisseling voor Nederlanders, Kosovaren en Serviërs, georganiseerd door Our Future Europe was een eerste keer voor velen. Voor de betrokken Kosovaren de eerste keer in Belgrado en voor de actieve jonge Serviërs veelal de eerste keer in gesprek met Kosovaren. De rol van Nederland was mij nog niet helemaal duidelijk in dit verhaal, maar gezien het programma haast bizar op mijn lijf was geschreven had me gevraagd wat ik zou willen doen in mijn zomer dan had ik het zelf niet beter kunnen bedenken besloot ik het antwoord hierop rustig af te wachten. Wordt vervolgd.

Ik danste salsa in Salamanca (dos)

by De Twintiger on

In augustus dit jaar was ik zes weken alleen op vakantie in Spanje, om in het schilderachtige stadje Salamanca Spaans te leren. Omdat ik mezelf had beloofd om erover te schrijven, maar er in Salamanca niet aan toekwam (te veel leuke mensen, te veel Spaanse grammatica, te veel salsa, te veel sangria) heb ik besloten om dat nu alsnog te doen. Voor mezelf, maar ook voor alle vermoeide studenten en starters die even geen geld hebben om zuidelijker te reizen dan Zeeuws Vlaanderen en zich graag –al is het maar voor even– in Spaanse sferen willen wanen. ¡Olé!

Met z’n allen
‘¡Hola! ¿Cómo te llamas?’ Vraag ik, glimmend van trots. Dios mío, ik klink bijna als een local. Helaas zijn mijn Spaanse skills na een eenvoudig voorstelrondje wel opgebruikt. Eén van de leukste dingen die gebeuren wanneer je alleen op vakantie bent: nieuwe mensen ontmoeten. In je eentje heb je sneller een open houding en ben je makkelijk benaderbaar. Bovendien zijn de meeste mensen daar voor precies dezelfde redenen. Iedereen wil Spaans leren en, als het even kan, een onvergetelijke tijd. Hoe krijg je dat voor elkaar? Met z’n allen. Samen huiswerk doen in het parkje voor de kathedraal, samen zo goedkoop uit eten dat het bijna elke dag kan, samen spontaan tripjes plannen naar andere steden en samen tot in de late uurtjes cervezas drinken. Vereenzamen zal in ieder geval niet snel gebeuren.

Debajo del reloj
De plek waar Salamanca voornamelijk om bekend staat is Plaza Mayor (zie foto bovenaan). Een prachtig plein in typisch Spaanse barokstijl, omringd met ijssalons, toeristenwinkels en restaurants. Een ideale ontmoetingsplek. Zo spraken wij vaak af ‘debajo del reloj’ (onder de klok). Vanaf Plaza Mayor is het slechts vijf minuutjes naar de dichtstbijzijnde uitgaansgelegenheden. Gatsby met zijn badkuipvormige zwembad, Camelot met vooral veel 16-jarigen en Chupiteria voor de meest bizarre shotjes. Kortom: voor ieder wat wils. En zelfs in je minst favoriete club kun je plotseling een geweldige avond hebben. Zo was ik op een maandagavond met wat vriendinnen per ongeluk in Camelot terechtgekomen. Maar dit keer was er een heel ander publiek: ouder en met dansskills. Binnen de kortste keren ontstond er een soort dance battle, waarin iedereen de kans kreeg om zijn of haar danskunsten te laten zien. Zo zie je maar weer. Me gusta mucho!

He bailado salsa
Eén van de leukste dingen die ik in Salamanca heb gedaan was salsa. Er zijn genoeg mensen die bij het woord alleen al ineenkrimpen; ik word er heel gelukkig van. Vooral in Spanje. De lessen vonden plaats in Murphy’s Law, elke dinsdag en donderdag van half 9 tot half 10. Hoe langer ik echter in Salamanca verbleef, hoe later ik leek te vertrekken. Rennend in mijn jurkje en op mijn dansschoenen over de veel te lange Gran Vía naar mijn ‘clases de salsa’. Altijd te laat, zoals het een echte Spaanse betaamd. De salsalessen waren ideaal: lekker dansen en tegelijkertijd mijn Spaans bijschaven. ‘Un dos très… cinco seis siete!’ Bovendien waren de lessen daar zo goedkoop dat de peperdure danslessen in Amsterdam nu voelen alsof ik elke week hardhandig word beroofd. De groep in Murphy’s Law bestond voor meer dan de helft uit Spanjaarden, elk gezegend met een paar extreem soepele heupen. Tja, Zuid-Europese genen hè. Gelukkig leerde ik daar als blonde, bleke ‘holandésa’ heel snel salsa van. Maar wat nu als het even niet klikt tussen jou en je mediterraanse salsaheld? Geen zorgen, om de vijf minuten wissel je van danspartner. ¡Cambio!

Benieuwd wat ik nog meer meemaakte in Salamanca? Dat lees je volgende week in het derde deel. ¡Hasta luego!

Ik danste salsa in Salamanca (uno)

by De Twintiger on

Vorig jaar rond deze tijd zat ik in mijn laatste studiejaar. Een overvolle periode van drukte en deadlines, maar ook het moment waarop ik besloot knopen door te hakken. Ik moest en zou in mijn eentje op vakantie gaan. En ik moest en zou eindelijk eens Spaans leren. Dat zou ik vanaf augustus zes weken gaan doen in Salamanca. Half december had ik geboekt. Zo. Geen weg meer terug. Omdat ik mezelf had beloofd om erover te schrijven, maar er in Salamanca niet aan toekwam (te veel leuke mensen, te veel Spaanse grammatica, te veel salsa, te veel sangria) heb ik besloten om dat nu alsnog te doen. Voor mezelf, maar ook voor alle vermoeide studenten en starters die even geen geld hebben om zuidelijker te reizen dan Zeeuws Vlaanderen en zich graag –al is het maar voor even– in Spaanse sferen willen wanen. ¡Olé!

Challenge accepted
Ik wilde al langer Spaans leren. Daarom kocht ik een tijd terug een aantal lesboeken. Toch kwam het er niet van; de boeken stonden jaren onaangeraakt in de kast. Zonde. Aangezien ik deze zomer afstudeerde en de crisis nogal hardnekkig bleek, was het een perfect moment om eindelijk wat Spaanse skills te ontwikkelen. Daarnaast had ik voor mezelf het doel gesteld om dit jaar zoveel mogelijk dingen buiten mijn comfortzone te doen. Oh, dus ik vond het eng om in een ander land met een vreemde taal in mijn eentje nieuwe mensen te leren kennen? Prima. Challenge accepted. Inmiddels is dit Spaanse avontuur alweer drie maanden geleden. Maar af en toe beleef ik nostalgische terugdenkmomenten aan die tijd dat ik in het prachtige, zonnige Salamanca zat. Moeilijk voor te stellen? Ja. Zeker nu de Goede Sint ons landje net weer heeft verlaten en we zelfs de eerste storm hebben getrotseerd. Toch zag mijn leven er in augustus heel anders uit. Het begon zo.

Hola! Do you speak English?
‘Proxima estación: Mendéz Alvaro,’ verkondigde de vrouwelijke metro-omroepstem. Ik sprak dan misschien nog geen woord Spaans, maar zelfs ik kon daaruit opmaken dat het ‘volgende station’ Mendéz Alvaro moest zijn. De heenreis verliep soepel. Ik kwam met het vliegtuig aan in Madrid, om vervolgens twee uur wat verwilderd en verhit op het vliegveld rond te lopen (het befaamde waar-ben-ik-aan-begonnen-moment). Gelukkig werd ik al snel verder op weg geholpen door zowaar Engelssprekende Spanjaarden. Een uitstervend ras. Twee metro’s en een lange busrit later stond ik in Salamanca. Volgende stap: lopen of een taxi nemen? Eén blik op de kaart die ik thuis met goede bedoelingen had uitgeprint zei genoeg. Who am I kidding. Taxi!

Un piso o una familia
De vraag die je van iedereen krijgt die je net leert kennen: verblijf je in een appartement (piso) of in een gastgezin (familia)? Ik verbleef zelf in een appartement met andere studenten. Ook woonde er één Spaanse jongen die in Glasgow studeerde en voor de zomer fulltime in Salamanca werkte. Die kwam ik vaak ’s middags uitgeput onderuitgezakt tegen in de woonkamer, waar hij rond half 4 zijn warme lunch had genuttigd. Een hele aardige jongen, al had hij het wel vaak warm en was ie altijd moe (je bent een Spanjaard of je bent het niet). Verder heb ik in die zes weken verschillende huisgenoten gehad. Onder andere twee hele leuke Nederlanders en een extreem verlegen Oostenrijkse. En in de laatste twee weken een Chinees meisje dat alleen Chinees en Koreaans sprak en regelmatig terug naar haar kamer rende om zich via een supersonisch en van touch screen voorzien vertaalapparaatje duidelijk te maken. Het eerste zinnetje dat ze zich eigen maakte: ‘Aprender español es muy dificil.’

Benieuwd wat ik nog meer meemaakte in Salamanca? Dat lees je volgende week. Hasta luego!